Ontwerpwedstrijden - Panorama Den Helder, Julianadorp
 
Colofon | Disclaimer | Over Ons | Contact

Panorama Den Helder, Julianadorp

Gemeente Den Helder schrijft i.s.m. Woningstichting Den Helder, ‘s Heeren Loo Julianadorp en Stichting ONS (Ontspanning, Natuur en Sport) i.o. een prijsvraag uit. Deelname staat open voor teams met tenminste één ontwerper (architect, stedenbouwkundige, landschapsarchitect, interieurarchitect), die is geregistreerd in het Nederlands Architectenregister, dan wel een vergelijkbaar buitenlands register.
Op basis van motivatie en portfolio selecteert de jury maximaal drie teams voor deelname aan de prijsvraag.

De opgave:
Julianadorp, in de kop van Noord-Holland, ligt tussen de Noordzee in het westen en het Noord-Hollands Kanaal in het oosten. Aan de zuid- en noordzijde wordt het dorp begrensd door open polderland met bollenvelden. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Den Helder en telt naast de 15.000 inwoners vele toeristen die het hele jaar door aan de kust verblijven. Het jonge stedelijk gebied van Julianadorp is stapsgewijs ontwikkeld. Voor het agrarische dorp, gesticht in 1909 (geboortejaar van prinses Juliana), legde Pieter Loopuyt als eerste particuliere eigenaar van polder De Koegras de eerste steen. In de jaren 70 en 80 werden grootschalige nieuwe (bloemkool)wijken ontwikkeld in het kader van een plan om de beoogde bevolkingsgroei van Den Helder met 150.000 mensen op te vangen - onder wie werknemers van de Marine in Den Helder. Van het beoogde plan werd alleen de zuidelijke uitbreiding gerealiseerd, wat heeft geresulteerd in een min of meer geamputeerd stedenbouwkundig geheel. Een volgende ontwikkeling, medio jaren 70, was de toevoeging van Noorderhaven, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Eind jaren 80 zijn grondgebonden woningen toegevoegd op verschillende locaties in het dorp en aan de kuststrook verrezen recreatieparken en een golfterrein. Momenteel wordt de uitbreidingswijk Willem Alexanderhof aan de noordoostzijde ontwikkeld. Julianadorp is nu de grootste wijk van Den Helder, 5 km ten zuiden van de bebouwde kom, met een eigen identiteit en behoud van de dorpse cultuur. Door de opeenvolgende ontwikkelingen is de structuur van Julianadorp onsamenhangend geworden. De oudere (bloemkool)buurten voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd en met name de uitbreidingen aan de oostkant hebben weinig verbinding met eerder gebouwde buurten. De nabijheid van de zee wordt niet beleefd in het dorp, groen en water staan onder druk en er is weinig tot geen relatie met het omringende landschap. De zee is weliswaar dichtbij, maar het dorp is hiervan min of meer afgesloten. De coalitie bestaat uit de gemeente, Woningstichting Den Helder, de vestiging Noorderhaven van ’s-Heeren Loo en ONS, een burgerinitiatief van elf sport- en culturele verenigingen. Met de omgevingsvisie Julianadorp, die in december wordt vastgesteld,
wordt beoogd perspectief en context te geven aan bewoners en andere betrokken partijen om vaart te kunnen maken met hun eigen ambities in dit gebied. Bij het opstellen van de omgevingsvisie heeft een intensief voorbereidingsproces plaatsgevonden waar betrokken partijen en veel bewoners aan hebben deelgenomen. ONS maakte een visie om de vitaliteit van Juliandorp vergroten. Er is consensus over de vraagstukken die er spelen en er is draagvlak voor de visie en oplossingsrichtingen. De omgevingsvisie biedt een uitdagend perspectief en verdient een concretere uitwerking in een omgevingsplan. De tijd is er nu rijp voor om een verdiepingsslag te maken en gezamenlijk te werken naar uitvoering. Hiervoor heeft de gemeente structureel € 350.000 jaarlijks gereserveerd voor de uitwerking van de omgevingsvisie. De kern van de opgave ligt in de herinrichting van het openbaar domein door het maken van fysieke verbindingen op verschillende schaalniveaus. Gevraagd wordt om een concreet, uitvoerbaar voorstel voor logische verbindingen tussen de zee, de duinen, de oude dorpskern en Noorderhaven, met aantakkingen waar nodig zodat de tussenliggende bloemkoolwijken duidelijker worden ontsloten en Julianadorp tot een logisch samenhangend geheel wordt gesmeed. Een dorp dat niet geïsoleerd in het landschap ligt, maar daar juist gebruik van maakt en voordeel aan heeft. Essentieel is dat de nabijheid van de zee kan worden beleefd op een manier die een eigen identiteit aan Julianadorp verschaft.

De maximaal drie geselecteerde teams wordt gevraagd om:
1. Een stedenbouwkundig masterplan op de schaal van het dorp en omgeving, met bijzondere aandacht voor landschappelijke aspecten en water, binnen de kaders van de concept omgevingsvisie,
2. Een illustratie van het plan op twee plekken (woongebied en overgang naar het buitengebied) waardoor inzicht wordt geboden in de logica van het plan, en
3. Een gedetailleerde verbeelding op het niveau van de buurt.
Hiervoor ontvangt ieder team een vergoeding van € 10.000 excl. btw.

In het vervolg op de prijsvraag treedt de uitschrijver in overleg met de hoofdverantwoordelijke inzender van de best beoordeelde inzending. Doel van dit overleg is om, afhankelijk van de aard van de inzending, te bezien welke mogelijkheden er zijn voor een langdurig vervolgopdracht teneinde commitment met het oog op deze inzending nader te concretiseren zodat realisatie van (delen van) het idee in de betreffende wijk, in nauwe samenspraak met coalitiepartijen en overige stakeholders, kan worden opgepakt.

Resultaat

De jury heeft Team Fabrications en Mandaworks tot winnaar uitgeroepen.

Opdrachtgever
Gemeente Den Helder

Documenten
procedure
Het Steunpunt Ontwerpwedstrijden is in 1997 opgericht op initiatief van de Rijksbouwmeester en ondergebracht bij Architectuur Lokaal door Aedes (vh. NWR), Bouwend Nederland (vh. AVBB), BNA, BNI, BNSP, NEPROM, NVTL, ONRI, VNG en de ministeries van VROM, OCW, LNV, V&W, BuiZa en Defensie. © 2009-2022, Stichting Architectuur Lokaal.